Rola druku w renesansie

Druk wynaleziono u schyłku średniowiecza. Przyczyniło się to przede wszystkim do rozpowszechnienia słowa pisanego wśród szerokich kręgów odbiorców oraz do ograniczenia monopolu kleru na oświatę. Druk stał się nową drogą przenoszenia idei, myśli, wiadomości, wzorów – podobnie jak nowe drogi morskie, wytyczane przez podróżników, żeglarzy i odkrywców.

Nowa rzeczywistość piśmiennicza pozwoliła zastąpić średniowieczny uniwersalizm uniwers... więcej



Walka o język w dobie renesansu

W epoce renesansu wielcy twórcy i artyści propagowali języki narodowe, mimo że znali doskonale łacinę, grekę, języki obce. Gruntowne wykształcenie nie przeszkadzało w dbałości o piękno i harmonię języka ojczystej społeczności, który w epoce wcześniejszej był zdeprecjonowany na rzecz łaciny. Walkę o język wspomagała reformacja, ale też humanizm. Dla przykładu Biblia Marcina Lutra zadecydowała o wyborze dialektu górnoniemieckiego jako ję... więcej



Nauka i szkolnictwo

Szkolnictwo wyższe

Najważniejszą placówką oświatową w Polsce doby odrodzenia była Akademia Krakowska. Założona w 1364 r. rozwijała się prężnie w XV wieku, a zwłaszcza wydział matematyki, który wykształcił Mikołaja Kopernika i wielu innych. Na Akademii ożywiło się także zainteresowanie sztuką i kulturą włoską oraz filologią klasyczną. Do Krakowa zjeżdżali wtedy zza granicy wielcy humaniści, jak Kallimach, Celtis, Sommerf... więcej



Renesansowy monastycyzm - jezuici

Monastycyzm to styl życia klasztornego. Średniowiecze pozostawiło dwa modele: franciszkański oraz dominikański. Pierwszy charakteryzował się pogodnym nastawieniem do służby bliźniemu, dążeniem do prostoty i ubóstwa. Franciszkanizm pogłębiał radość życia na wzór Chrystusa. Dominikanie stanowili zaś wzór surowej wiary, rozwoju intelektualnego, dbałości o dobra kościelne oraz tępienia herezji (inkwizycja).

W czasach reformacji i humaniz... więcej



Teatr szekspirowski

Mniej więcej w połowie XVI wieku na Wyspach Brytyjskich zapanował idealny klimat dla rozwoju teatru. Prawdziwym impulsem było wybudowanie w 1576 roku sceny „The Theatre” w Londynie. Brytyjczycy wszystkich stanów społecznych interesowali się dramatem i z wielkim zniecierpliwieniem oczekiwali na przebłysk geniuszu któregoś z rodzimych twórców. Jak pisze znany badacz światowej sceny teatralnej Allardyce Nicol:
„W teatrze...
więcej



Mecenat renesansowy

Termin mecenat pochodzi z czasów starożytnego Rzymu. Nazwa ta nawiązuje do osoby Caiusa Maecenasa, związanego z dworem Oktawiana Augusta. Caius był postacią bardzo wrażliwą na sztukę i jej piękno, stąd też wspomagał finansowo artystów (m.in. Wergiliusza i Horacego). Współcześnie termin ten oznacza opiekę nad sztuką, literaturą, nauką i obejmuje nie tylko pojedyncze osoby, ale także duże korporacje i instytucje (zjawisko porówny... więcej



Renesans jako epoka odkryć

Nie bez kozery renesans określa się mianem epoki wielkich odkryć, ponieważ właśnie w tym okresie dokonały się prawdziwe przełomy w takich dziedzinach nauki jak geografia, astronomia, chemia, fizyka, matematyka czy inżynieria. Odkrycie na nowo antycznych tekstów naukowych, upadek Konstantynopola w 1453 roku (co zmusiło wielu bizantyjskich uczonych do szukania schronienia w Europie Zachodniej) oraz wynalezienie druku przyczyniły się do ... więcej



Moda renesansu

Renesansowe stroje i kostiumy odzwierciedlały postęp kulturowy, a także rozwój handlu, który umożliwiał coraz większym kręgom ludzi dostęp do nowych materiałów. Bogacze ubierali się wyszukane i jaskrawo kolorowe szaty, suknie i ornaty. Klasa wyższa zarezerwowała dla siebie jedwab. W niektórych miejscach posiadanie tego materiału przez biedotę było nawet surowo karane. Stroje zdobione złotymi i srebrnymi haftami, które tworzyły wymyślne i niepo... więcej