Publicystyka renesansowa
klp.pl Lektury Analizy i interpretacje Motywy literackie Epoki
Tematyka obejmująca aktualne problemy społeczno-polityczne charakteryzowała właściwie całe piśmiennictwo renesansowe, niezależnie od gatunków i rodzajów literackich. Dlatego można mówić o szerokim zainteresowaniu publicystyką i o rozwoju myśli publicystycznej w polskim Odrodzeniu. Najchętniej wykorzystywaną formą był zaczerpnięta z Arystotelesa mowa. Sięgnięto także po nowatorskie pomysły, jak list otwarty, dialog, komentarz. W tym kręgu powstawały także przykłady dziejopiRozmowy, które miał król Salomon mądry z Marchołtem grubym a sprośnymsarstwa oraz na wpół publicystyczne i na wpół religijne kazania. Twórcami renesansowej publicystyki byli:

Jan Ostroróg
Starosta wielkopolski, doradca Kazimierza Jagiellończyka. Autor rozprawy pt. Memoriał o uporządkowaniu Rzeczpospolitej na sejm walny Królestwa. Utwór skierowany był do wojewodów i kasztelanów. Zawarto w nim m.in. takie zagadnienia, jak stosunek króla do papieża, postulat ograniczenia politycznej władzy duchowieństwa, reformy prawodawstwa, a także kwestie związane z ochroną polszczyzny i jej rozwojem.

Andrzej Frycz Modrzewski
Żył w latach 1503-1572. Swą publicystyczną działalność rozpoczął od broszury Łaski albo o karze za mężobójstwo, wydanej w 1543 roku. Atakował w nim niesprawiedliwą ustawę, w myśl której szlachcic zabijający nieszlachcica podlegał tylko karze administracyjnej, zaś nieszlachcic zabijający szlachcica karany był śmiercią. W 1551 roku wydał O poprawie Rzeczpospolitej (De republica emendanda). Dzieło podzielonej jest na 5 części – o obyczajach; o prawach; o wojnie; o kościele; o szkole. Napisane zostało po łacinie. Widoczne są w nim wpływy irenizmu oraz myśli Erazma z Rotterdamu. Jest to nowatorska i szczegółowa analiza ustroju społeczno-politycznego ówczesnej Polski, zawiera również program reform i propozycje przebudowy kraju.

Część I – o obyczajach – postulat, by państwo stało na straży etyki, wychowania młodych ludzi, by zarządzało opieką społeczną i zdrowotną.
Część II – o prawach – zawiera projekt organizacyjny sądownictwa, stworzenia nowego kodeksu, postulat równości wobec prawa.
Część III – o wojnie – uznaje prawo narodów do samostanowienia oraz samodzielnego istnienia. Jest przeciwko wszelkiej agresji, zwłaszcza wojnie zaborczej.

Oznacz znajomych, którym może się przydać

strona:   - 1 -  - 2 - 


  Dowiedz się więcej
1  Serce roście, patrząc na te czasy... Jana Kochanowskiego
2  Jan Kochanowski - Na lipę
3  Jan Kochanowski - O doktorze Hiszpanie



Komentarze
artykuł / utwór: Publicystyka renesansowa







    Tagi: